یک کلینیک دندانپزشکی مدرن، بیش از یک محیط درمانی است؛ یک اکوسیستم پیچیده است که موفقیت آن به دقت، تخصص و کیفیت تجهیزات وابسته است. انتخاب صحیح ابزارها و تجهیزات دندانپزشکی نه تنها بر نتیجه درمان تأثیر مستقیم دارد، بلکه ایمنی بیمار و کادر درمان، راندمان کاری و اعتبار کلینیک را تعیین میکند.
در این مطلب از وب سایت بای وایز [Buywise.ir] ، یک لیست تجهیزات دندانپزشکی را بر اساس دستهبندیهای کاربردی و تخصصی ارائه میکنیم. این فهرست بر اساس استانداردهای روز دنیا و نیازهای بالینی طراحی شده است.
لیست تجهیزات دندانپزشکی
۱. تجهیزات حفاظت شخصی (PPE)
ماسک، شیلد و عینک محافظ: محافظت در برابر پاشیدهشدن خون، بزاق و ذرات معلق.
دستکش (معمولاً نیتریل یا لاتکس): جلوگیری از تماس مستقیم با میکروارگانیسمها و مواد آلوده.
روپوش یقه بسته و آستین بلند: ایجاد سد فیزیکی در برابر آلودگیها.
۲. تجهیزات شستشو و استریلیزاسیون
جعبه استریلیزاسیون: استریل ابزار ریز (فرزها، کلامپ رابردم) با سوراخهای عبور بخار.
کیسه استریلیزاسیون: بستهبندی ابزار برای استریل در اتوکلاو، همراه نشانگر تغییر رنگ.
نوار چسب اتوکلاو: نشانگر رسیدن به دمای استریلیزاسیون با تغییر رنگ.
ظرف نگهدارنده ابزار تیز: جمعآوری و دفع ایمن سوزنها، تیغها و سیمها.
دستگاه اولتراسونیک: تمیز کردن عمقی ابزار با امواج صوتی و محلولهای شوینده.
دستگاه اتوکلاو: استریل با بخار آب تحت فشار و دمای بالا.
دستگاه شیمیکلاو: استریل با مواد شیمیایی (الکل، فرمالدئید) تحت فشار.
دستگاه فور (Oven): استریل با حرارت خشک.
برس بطری: تمیز کردن لولههای ساکشن.
برس فرز: شستشوی دستی فرزها.
۳. تجهیزات معاینه
سینی وسایل: نگهداری و سازماندهی ابزار حین کار یا استریل.
آینه دهانی و دسته: دید غیرمستقیم، کنار زدن بافتها، انعکاس نور.
سوند (اکسپلورر): تشخیص پوسیدگی (پیت و فیشور)، جرم، لبههای ناقص ترمیم، بررسی سطح ریشه.
پروب پریودنتال: اندازهگیری عمق پاکت لثهای و وضعیت لثه.
پنس: برداشتن و قرار دادن گاز، پنبه و اجسام کوچک.
۴. تجهیزات بیحسی
سرنگ تزریق: تزریق ماده بیحسی.
سرسوزن: متصل به سرنگ، در اندازهها (Gauge) و طولهای مختلف.
نگهدارنده حفاظ سوزن: محافظت پس از استفاده.
کارتریج (ویال): محفظه حاوی ماده بیحسی.
۵. تجهیزات رادیولوژی
پیشبند و گردنبند سربی: محافظت بیمار در برابر اشعه.
نگهدارنده فیلم/سنسور: ثابتکردن فیلم یا سنسور دیجیتال در دهان.
نگاتوسکوپ: مشاهده فیلمهای رادیوگرافی با نور پسزمینه.
دوزیمتر: اندازهگیری میزان اشعه جذبشده توسط بیمار.
۶. تجهیزات تراش و پرداخت (پالیش، فرز، هندپیس)
توربین دندانپزشکی: برداشتن سریع بافت دندان (ترمیم، آمادهسازی پروتز).
آنگل دندانپزشکی: برداشتن پوسیدگی، پالیش، کار با سرعت کم تا متوسط.
هندپیس مستقیم + ایرموتور: کار با فرزهای مستقیم بلند (تراش دقیق).
هندپیس کمسرعت اندودنتیکس: شکلدهی کانال با فایلهای روتاری.
یونیت هندپیس الکتریکی جراحی ایمپلنت: جایگذاری ایمپلنت و جراحی فک با دریل و فرز.
فرز دندانپزشکی: انواع مختلف برای برش، تراش، پالیش.
ماندرل: اتصال دیسکهای پرداخت و اتمام.
دیسک پرداخت: شکلدهی و براقکردن ترمیم.
مخروطی لاستیکی: پرداخت نهایی آمالگام، کامپوزیت، روکش طلا.
۷. تجهیزات ترمیمی
اکسکاواتور: تراشیدن و برداشتن عاج نرم پوسیده.
قلم زاویهساز: ایجاد زوایای مشخص در حفره.
تریمر: برداشتن مینای بدون ساپورت، پخ کردن دیوارهها.
هچت و چیزل: برداشتن مینای بدون ساپورت.
هو مینایی: صاف و صیقلی کردن دیوارهها و کف حفره.
اپلیکاتور: قرار دادن مواد (دایکال، وارنیش) در حفره.
پلاستیک اینسترومنت: حمل مواد به حفره و برداشتن اضافیها.
اسپاتول همزن: مخلوط کردن مواد (جنس آلومینیوم برای جلوگیری از چسبندگی کامپوزیت).
حامل آمالگام: حمل و قرار دادن آمالگام.
گوده: نگهداشتن مواد (آمالگام، پودر استخوان).
متراکمکننده آمالگام: فشردهکردن آمالگام در حفره.
کارور آمالگام: شکلدهی آناتومیک آمالگام.
چاقوی آمالگام: تراشیدن آمالگام اضافی پروگزیمال.
برنیشر: صاف و صیقلی کردن آمالگام و تطابق با لبهها.
نگهدارنده کاغذ آرتیکولاسیون: بررسی اکلوژن.
آمالگاماتور: مخلوط کردن آلیاژ و جیوه.
تفنگ کامپوزیت: حمل آسان کامپوزیت.
نوار ماتریکس و نگهدارنده ماتریکس: ایجاد دیواره موقت برای ترمیمهای پروگزیمال.
وج: تثبیت نوار ماتریکس در ناحیه لثهای.
۸. تجهیزات اندودنتیکس (درمان ریشه)
رابردم، کلامپ رابردم، پانچ رابردم، فورسپس رابردم، فریم رابردم: ایزولهکردن دندان و کنترل رطوبت.
سوند اندو: یافتن مدخل کانالها.
باربد بروچ: خارج کردن پالپ از تاج و کانال.
دریل گیتس گلیدن: گشاد کردن ابتدای کانال.
پیزوریمتر: خارج کردن گوتاپرکا برای فضای پست.
فایل دستی و روتاری (چرخشی): پاکسازی، شکلدهی و گشاد کردن کانال.
سرنگ شستشو: تزریق محلولهای شوینده به کانال.
اندومتر (خطکش): اندازهگیری طول ابزار.
بلوک فایل: نگهداری فایلها.
لنتولو: قرار دادن سیلر در کانال.
اسپریدر و پلاکر: تراکم جانبی و عمودی گوتاپرکا در کانال.
مخروط کاغذی: خشک کردن کانال.
دستگاه گرمکننده گوتاپرکا: آمادهسازی گوتاپرکای گرم.
اپکسیاب (ریشهیاب): تخمین طول کانال.
پالپتستر: بررسی حیات پالپ.
۹. تجهیزات جراحی
سر ساکشن جراحی: تخلیه خون و مایعات حین جراحی.
رسیور/گالی پات: جمعآوری مایعات.
بایت بلاک: باز نگهداشتن دهان و حمایت از مفصل.
پروب دهانی (دهانبازکن): کمک به باز نگهداشتن دهان.
شانگیر: تثبیت پارچهها.
کنارزننده (رکتور): عقبکشیدن گونه، زبان و بافتها (انواع گونهای، زبانی، نسج نرم).
الواتور پریوست: جداسازی پریوست از استخوان.
هموستات: کنترل خونریزی.
فورسپس بافت: نگهداشتن بافتها.
دسته اسکالپل و تیغه اسکالپل: ایجاد برش جراحی.
قیچی جراحی: برش بافت و نخ بخیه.
رتنژور: برداشتن لبههای تیز استخوان.
چکش جراحی: خرد کردن دندان یا استخوان.
فایل استخوان: صاف کردن لبههای استخوان.
کورت قاشقی: تراشیدن ضایعات عفونی یا گرانولاسیون.
سوزنگیر و نخ و سوزن بخیه: بستن زخم.
الواتور مستقیم، کرایر، کلنگی: لقکردن و خارج کردن دندان یا ریشه.
فورسپس کشیدن دندان: خارج کردن دندان از حفره (ساکت).
اصلیترین ابزارها در بخشهای کلیدی
جراحی اکسترکشن (کشیدن دندان پیچیده): الواتور پریوست، هندپیس مستقیم، فرز، چیزل، دسته و تیغه اسکالپل، کورت جراحی، فایل استخوان، فورسپس جراحی.
قبل از عمل اندو (درمان ریشه): وسایل رابردم، هندپیس، فرز، باربد بروچ، سوند/پروب، دریل گیتس گلیدن، فایل، اپکسیاب، سرنگ شستشو، گوتاپرکا، مواد سیلر و پرکننده تاج.
ترمیمی: اکسکاواتور، کارور، برنیشر، حامل آمالگام، نوار ماتریکس و نگهدارنده، اپلیکاتور، پلاستیک اینسترومنت، لایت کیور (کامپوزیت)